Cần một nền giáo dục tinh nhà hàng tế.

… Một phương pháp công bằng và nhân đạo với trẻ là tạo ra môi trường “thích ứng” khác với môi trường áp đặt, là nơi trẻ sinh hoạt và tạo nên tính khí của trẻ

Đối với lứa tuổi ngây thơ, trong sáng như thế thì khuyến khích là cốt yếu. Nếu coi các em ấy chưa hoàn thành trách nhiệm đóng tiền như đã thông tin, một nhà sư phạm đúng nghĩa hoàn toàn có thể biến đó trở nên một bài giảng tinh tế, cho các em ấy một bài học hăng hái khi cứ cho các em ra xem, sau đó tế nhị dạy dỗ các em để ý hơn trong việc tuân thủ quy định, em nào quên đóng tiền có thể báo phụ huynh đóng sau.

Việc nêu tên, cấm cản tạo nên kỳ thị lớn, mà như vậy hoàn toàn phản giáo dục. Chúng ta cần một nền giáo dục tinh tế, mà những hành xử từ cấp quản lý như ban giám hiệu đến những cán bộ đứng lớp như thầy cô phải gieo cho các em niềm tin, bài học hăng hái trong việc đối nhân xử thế.

Đi học là để biết chứ không phải để sắp xếp thứ tự nhất với bét; điểm số chỉ phản ảnh một phần, quan yếu là bài học và kiến thức thẩm thấu đến đâu trong họ. Đằng này, lại là học sinh của trường mà làm thế thì tác động lớn đối với tâm lý học sinh, đứa trẻ đau khổ và có thể nhìn thấy được qua sự than khóc; trong khi ngoài kia bạn bè cùng trường, cùng lớp vui vẻ hò reo.

Trong khung cảnh sư phạm, bao giờ cũng phải nghĩ suy đến hậu quả của ứng xử về mặt giáo dục. Người lớn, mà cụ thể là thầy cô, không nghĩ đến việc mình đã đánh vào tâm lý của trẻ, một sự trị quá mức; điều đó cũng dễ tạo ra mặc cảm, oán thù của đứa trẻ đối với người thân, xin tiền không do vậy không được xem xiếc; oán hận thầy cô vì hình phạt; oán hờn bạn bè vui trong sự thiệt thòi, bị cô lập của mình… Câu chuyện này còn là bài học giáo dục sâu sắc tại một trường cụ thể.

Phải tạo ra một nơi ẩn núp trong cơn bão táp, một ốc đảo giữa sa mạc, một nơi trên thế giới để tâm hồn ngơi nghỉ nhằm bảo đảm sự phát triển lành mạnh cho trẻ. Sự thích ứng này dựa trên việc vâng lời vô điều kiện, dẫn đến sự phủ định cá tính của trẻ, sự phủ định mà trong đó trẻ là đối tượng của một nền công lý không công bằng, chịu thương tổn và hình phạt mà không người lớn nào có thể bằng lòng.

Theo tôi, tuổi này chưa phải là tuổi cạnh tranh để xếp hạng thứ tự. Trẻ con sống trong môi trường do người lớn tạo ra là sống trong một thế giới không hề đáp ứng những nhu cầu của chính trẻ về vật chất và quan yếu hơn nhiều, về tinh thần (mà sự thỏa mãn nhu cầu ý thức giúp trẻ phát triển về mặt trí tuệ và đạo đức).

Đã làm giáo dục thì mục tiêu giáo dục phải đưa lên hàng đầu, ngay từ khi các em học sinh còn rất nhỏ, đừng gieo vào các em những tính hạnh thiệt hơn, ăn nhằm, máy móc.

GS Văn Như Cương, hiệu trưởng trường phổ quát dân lập Lương Thế Vinh (Hà Nội),  đã có ý kiến xác đáng về vấn đề trên, xin giới thiệu đến độc giả. Để dạy học trò trở thành một người tốt, làm những điều hay, lẽ phải thì bản thân người cha nội hãy cho chúng cảm nhận được những phẩm chất ấy đang hiện diện trước mắt chúng ở người thầy, người cô.

Hồ hết những hành động được gọi là giáo dục đều thấm nhuần ý kiến rằng trẻ phải chịu thích ứng trực tiếp – do đó áp đặt một cách thô bạo – với thế giới người lớn.

Việc không đóng tiền có thể vì bác mẹ quá nghèo chẳng thể cho, hoặc quên cho con, hoặc đã cho mà con quên nộp. Chuyện cuối tuần “Đừng gieo vào trẻ những tính thiệt hơn, nhằm nhò, máy móc”. Trung Dũng (ghi) Đừng biến trẻ thành đối tượng của một nền công lý không công bằng nghĩa vụ trước tiên của nhà giáo (dù đối với trẻ lọt lòng hay trẻ đã lớn) là mong nhân cách của con người trẻ tuổi và quý trọng nó.

Thực hiện bất cứ hệ thống giáo dục nào cũng nên bắt đầu bằng việc tạo môi trường giúp trẻ tránh khỏi những chướng ngại khó khăn và hiểm đầy đe dọa từ thế giới người lớn. Nhân đây xin nói đến chuyện mới nhất còn gây tranh cãi là việc không cho điểm lớp 1 mà chỉ bằng nhận xét của cha nội, chuyện này cũng hệ trọng đến việc hành xử thế nào cho những mầm non không bị tổn thương bởi sức ép từ phía gia đình và nhà trường trong việc cho điểm.

Nếu người thầy tĩnh tâm một tẹo, cân nhắc một chút về hậu quả của sự việc ấy với vấn đề giáo dục trẻ thì chắc sẽ hành xử khác. Cho nên đối với người làm thuê tác giáo dục, những tình huống như thế bao giờ cũng phải đặt vấn đề hậu quả giáo dục ấy đến chừng độ nào mới làm được, không nên cứng nhắc xử sự như đang đứng trong môi trường kinh tế, tiền bạc sòng phẳng.

Đây là bản lĩnh sư phạm của người thầy. Rồi sẽ có những câu chuyện rưa rứa như thế, khi chính thầy cô không điều khiển được hành vi của mình. Maria Montesssori (1870 – 1952, người sáng tạo phương pháp giáo dục nổi danh mang tên mình). Ngay cả sau này, khi họp phụ huynh cũng đã có quy định không được nêu tên cụ thể những em chưa tốt, chưa ngoan, chưa đóng tiền… Nếu cần phải nói chuyện riêng với phụ huynh.

Trong sự việc này, phải nhận ra rằng các em ấy không có lỗi. Trẻ bị người lớn nhiều quyền lực hơn áp chế; bị họ coi nhẹ hoài vọng, và ép buộc trẻ phải thích ứng với môi trường thù địch trong khi người lớn cứ ngây thơ cho rằng như thế là giúp trẻ phát triển về mặt xã hội. Ảnh: Thanh Hảo Ở đây, ngay cả trường hợp những em nhỏ nào đó không cùng trường, đi ngang thấy hay ghé vào xem xiếc mình cũng không nỡ đuổi ra vì đó thật sự không phải là một hoạt động kinh dinh, bán vé để thu lợi nhuận.